14.1 Windows
14.1.1 Şerit düğmesi ve etiket diyaloğu
Politikada modülü etkin olan her Office uygulaması büyük bir ADA Data Classification düğmesi gösterir. Modül kapalıysa düğme yoktur.
| Uygulama | Konum | Grup başlığı |
|---|---|---|
| Word, Excel, PowerPoint | Home sekmesi, Clipboard’ın hemen sağında | Geçerli etiket (Label veya
Label \ Sub-label) ya da Unlabeled |
| Outlook (klasik) | Ana pencerenin Home sekmesinde, yazma penceresinin Message sekmesinde ve okuma penceresinin Message sekmesinde Classification grubu. Toplantı ve randevu pencerelerine ayrı bir ADA Data Classification sekmesi eklenir. | — |
Düğmenin ipucu metni “Choose a sensitivity label” şeklindedir.
Düğmeye tıklandığında Ada Data Classification diyaloğu açılır. Diyalog Windows’un açık/koyu temasını izler.
- Başlık. Şunlardan biri:
- “Classify the document” (Word)
- “Classify the workbook” (Excel)
- “Classify the presentation” (PowerPoint)
- “Choose a sensitivity label for this email” (Outlook)
- Etiket kartları. “Choose a sensitivity label” ifadesinin ardından, makinenin grubuna açık her etiket için etiket sırasına göre birer renkli kart. Her kart etiket adını ve ipucu metnini gösterir.
- Ön seçim. Geçerli etiket önceden seçili gelir. Etiket yoksa içeriğe (veya YZ’ye) göre önerilen etiket, o da yoksa varsayılan etiket seçili gelir. Öneriyi YZ destekliyorsa kartta ek bir satır görünür; örneğin “✦ AI suggestion: Contract · confidence: 87%”.
- Alt etiketler. Seçilen etiketin alt etiketleri varsa “Sub-sensitivities — Please choose a sub-sensitivity” bölümü görünür. Biri seçilene kadar Apply devre dışı kalır.
- Düğmeler. Cancel ve Apply. İsteğe bağlı bir ? düğmesi (“Classification help”), Policy → Rules → Agent Rules → Help button içindeki yardım URL’sini açar.
- “Etiketi kaldır” seçeneği yoktur. Kullanıcı yalnızca farklı bir etiket seçebilir.
Kullanıcı Apply’a tıkladığında: - Word,
Excel, PowerPoint: - Etiket belgeye kaydedilir. -
Yapılandırılmış işaretlemeler yazılır: - Word: üst bilgi ve alt bilgi
metni ile filigran. - Excel: yazdırma üst bilgisi ve alt bilgisi;
filigran sol yazdırma üst bilgisinde. - PowerPoint: düzenlerde slayt alt
bilgisi ve filigran. - Kullanıcının kendi üst bilgi/alt bilgi içeriği
korunur. - Daha önce kaydedilmiş bir belge sessizce kaydedilir; hiç
kaydedilmemiş belge kaydedilmez. - Outlook: - Etiket
adıyla bir kategori atanır. - İsteğe bağlı konu öneki ve gizli
x-ada-classification başlıkları eklenir. - Gövde üst bilgi
ve alt bilgi blokları uygulanır ve gönderimde yeniden uygulanır.
14.1.2 Kaydetme, yazdırma ve kopyalamada istemler
| Tetikleyici | Koşul (politika) | Kullanıcının gördüğü | İptal edilirse |
|---|---|---|---|
| Etiketsiz dosyanın kaydedilmesi | Require label on save | “Classify before saving” başlıklı etiket diyaloğu. Hiç kaydedilmemiş belgelerin Otomatik Kaydetme’si veya arka plan kayıtları için açılmaz. | Kaydetme sessizce iptal edilir (denetim olayı
save_blocked_unlabeled) |
| Seçilen etiket içerik için fazla düşük | enforce kipinde bir sınıflandırma kuralı | “Saving blocked” — “Sensitive data detected in the content requires at least the”{label}” label.” | — |
| Etiketin düşürülmesi | Etikette Require justification on downgrade açık | “Justification required” — “You are lowering the classification ({old} → {new}). A justification is required and recorded in the audit log (at least N character(s)):” — metin kutusu, Cancel / Confirm | Yeniden etiketleme iptal edilir |
| Düşürülemez bir etiketin düşürülmesi | Etiket düşürülemez olarak işaretli | “Downgrade not allowed” — “The”{label}” label is marked as non-downgradable; this file cannot be moved to a lower classification.” | — |
| Etiketsiz Word veya Excel dosyasının yazdırılması | Require label on print | “Printing blocked” — “Company policy does not allow printing unclassified documents. Save the document — the classification dialog opens during save and the document gets classified.” (Excel: “…unclassified workbooks. Save it — …”) | — |
| Yazdırmayı engelleyen bir etiketin yazdırılması | Etiketin yazdırma engeli | “Printing blocked” — “This file is classified as”{label}“. Company policy blocks printing files with this sensitivity label.” (Excel: “Workbooks classified as”{label}” cannot be printed.”) | — |
| Kopyalaması kısıtlı etiketten kopyalama/kesme (şerit, Ctrl+C/X, bağlam menüsü) | Etiketin kopyalama engeli | “Copying blocked” — “This file is classified as”{label}“. Company policy blocks copying content with this sensitivity label.” | — |
| Gerekçeyle izin verilen kopyalama | Etiketin gerekçeyle kopyalama ayarı | “Copy with justification” — bir iş gerekçesi girilir (asgari uzunluk geçerlidir) | Kopyalama iptal edilir |
| İçerik uyarı kuralı | warn kipinde kural | Yöneticinin mesajıyla “Warning” (sarı). OK ya da onay kipinde Cancel / Continue. İsteğe bağlı veya zorunlu gerekçe alanı. | Eylem iptal edilir |
| Maskeleme kuralı | mask eylemli kural, kaydetme veya gönderimde | “Masking Will Be Applied” — “This content matched a masking rule. If
you continue, the items below will be PERMANENTLY replaced with
*. This action cannot be undone.” — ardından türlerin ve
sayıların listesi ile en çok 6 satırlık value → ***
önizlemesi. Cancel / Mask and Continue**. |
Kaydetme veya gönderim durdurulur |
Gerekçenin asgari uzunluğu Administration → Settings → Security → Agents & enforcement → Client justification altında ayarlanır (varsayılan 10 karakter). Aynı değer macOS’ta ve web eklentisinde de geçerlidir.
Kullanıcıların bildirebileceği diğer mesajlar: - “The policy hasn’t loaded yet. Make sure the Ada Agent service is running.” - “No sensitivity labels are defined for this organization yet. …” - Yalnız Outlook: “The agent has been disabled by an administrator…” ve “The Outlook module has been turned off by an administrator.”
14.1.3 Klasik Outlook — gönderme, kaydetme ve yazdırma
Kullanıcı Send’e tıkladığında COM eklentisi şu denetimleri sırayla çalıştırır:
- Bir maskeleme kuralı eşleşirse maskeleme onayı (yukarıdaki tabloya bakın).
- Uyarı kuralı diyaloğu.
- Zaten etiketli posta:
- İçerik daha yüksek bir etiket gerektiriyorsa etiket sessizce yükseltilir.
- İçerik eşit veya daha düşük sırada farklı bir etiket gerektiriyorsa: “Sending blocked” — “Sensitive data detected in the content requires exactly the”{label}” label.”
- Etiketsiz posta:
- Bir alıcı alan adı kuralıyla veya enforce kipindeki bir içerik kuralıyla sessizce etiketlenebilir.
- Aksi hâlde, Require label on send açıksa “Classify before sending” başlıklı etiket diyaloğu açılır. İptal gönderimi durdurur.
- Gönderim kuralları. Her biri OK düğmeli “Sending blocked” olarak gösterilir:
| Koşul | Mesaj |
|---|---|
| Etiketin gönderilmesine izin verilmiyor | “Company policy does not allow sending emails classified as”{label}“.” |
| Alıcılar etiketin izin verilen listesinin dışında | “Emails classified as”{label}” can only be sent to: {allowed}. Recipients not allowed: {recipients}.” |
| Etiketsiz Office/PDF eki (Block unlabelled attachments, varsayılan açık) | “Attachment”{file}” is not classified. Unclassified documents cannot be emailed — right-click the file and choose “Classify with ADA”, or open it and classify from the ribbon, then attach it again.” |
| Ekin etiketiyle postalanmasına izin verilmiyor | “Attachment”{file}” is classified “{label}”. Company policy does not allow emailing files with this label; remove the attachment.” |
| Ekin etiketi postanınkinden yüksek | “Attachment”{file}” is labeled “{a}”; the email is “{m}”. Remove the attachment or classify the email as at least “{a}”.” Label from attachments (varsayılan açık) etkinse posta bunun yerine, daha ek eklenirken ekin etiketine yükseltilir. |
Etiketli postanın kaydedilmesi ve yazdırılması: - Save As, buna izin vermeyen etiketlerde engellenir: “Saving blocked” — “This email is classified as ‘{label}’. Company policy prevents saving emails in this sensitivity class to a file.” - Print de aynı şekilde engellenir (“Printing blocked”). Bu tür postalarda Backstage’deki Print sekmesi gizlenir.
14.1.4 Tepsi simgesi (AdaNotify)
Hizmet, tepsi yardımcısını oturum açmış her oturumda başlatır ve durursa yeniden başlatır.
| Öğe | Ayrıntı |
|---|---|
| İpucu metni | “Ada Data Classification” veya “Ada — {n} pending recommendation(s)” |
| Sol tık / çift tık | Bekleyenler listesini açar |
| Menü | Files waiting…, Classify a file…, Update policy (“Policy update requested — it will apply within a few seconds.” mesajını gösterir), Status and version… |
Bekleyenler penceresi — “Ada — Files waiting ({n})”: - Başlık: “Based on their content, the following classifications are recommended”. - Sütunlar: File, Recommended label, Location. - Gruplar: - “Content to be masked — right-click: Mask (confirmed) or Classify… (label, then mask confirmation)” - “Classification recommendations” - Search: kutusu. - Düğmeler: Classify, Classify All, Close. Classify All “{n} file(s) will be classified with their recommended labels.… Continue?” diye sorar ve Unlabeled satırlarını atlar. - Sağ tık menüsü: Classify…, Mask, Open folder, Open in Office. - Boş durum: “No files are waiting.”
Yalnızca kullanıcının kendi profilindeki dosyalar listelenir.
Durum penceresi — şunların her biri için birer satır: - Server Connection - File Monitoring - AI Classification (Ready / Preparing / Unavailable / Off) - Office Add-ins (COM) - Web Add-ins - Screen Watermark - Notifications - License
Kullanıcıdan ilk açmasını isteyeceğiniz pencere budur.
14.1.5 Bildirimler (toast)
Ada, sağ alt köşede “Ada Data Classification” başlıklı kendi bildirim pencerelerini çizer: - Her zaman en üsttedirler, odağı hiç almazlar; görev çubuğunda veya Alt+Tab’de görünmezler. - Her biri yaklaşık 10 saniye kalır. Tıklandığında bildirimin eylemini çalıştırır (genellikle bekleyenler listesini açar) ve kapanır. - Aynı anda tek bildirim gösterilir; arkasında en çok 8 bildirim kuyrukta bekler. - Windows bildirimlerini kullanmadıkları için Odak Yardımı / Rahatsız Etmeyin bunları bastırmaz.
| Olay | Metin |
|---|---|
| Oturum açılışında bekleyen dosyalar | “{n} file(s) awaiting classification. Click to view.” |
| Yeni öneri | ““{file}” is recommended for classification. Click.” |
| Yeni etiketsiz dosya | ““{file}” is unlabeled. Click to classify.” |
| Birden çok yeni dosya | “{n} new file(s) awaiting classification. Click.” |
| Enforce kuralıyla sessiz etiketleme (2 sn içinde toplanır) | ““{file}” was classified as “{label}” by company policy.” / “{n} file(s) were automatically classified by company policy.” |
| İçerik uyarısı (dosya ajanı) | ““{file}”: {administrator message}” |
| Maskeleme gerekli (dosya ajanı) | ““{file}” contains sensitive content that must be masked. Open it in Office and save; masking is applied after your confirmation.” |
| Farkındalık mesajı | Yöneticinin metni, yazıldığı gibi |
| Yükseltmeden sonra | “Ada was updated. Close and reopen these apps to activate the new version: {apps}.” |
Engellenen kaydetme, yazdırma, kopyalama ve gönderim bildirim penceresi değil, Office içinde diyalog üretir.
14.1.6 Farkındalık mesajları
Farkındalık mesajları (Policy → Rules → Awareness) yöneticinin metniyle bildirim penceresi olarak görünür. Zamanlama: - Her mesajın kendi aralığı vardır (1–43.200 dakika, varsayılan 60). - İlk gösterim, mesajın politikaya ilk gelişinden bir aralık sonra yapılır. - Dakikada en çok bir mesaj gösterilir. Birden çok mesajın zamanı geldiğinde en uzun süredir gösterilmeyen önce gelir. - Daha yeni bir farkındalık mesajı, açık veya kuyrukta bekleyen mesajın yerine geçer; böylece uyku veya kilit sonrasında mesajlar üst üste yığılmaz. Diğer bildirimler bundan etkilenmez. - Zamanlama durumu kullanıcı başına tutulur.
14.1.7 Etiketsiz dosya uyarıları
Policy → Rules → Agent Rules → Unlabeled file warnings altında ayarlanır:
| Kapsam | Kullanıcının gördüğü |
|---|---|
| New and changed files (varsayılan) | Kullanıcı etiketsiz bir Office/PDF dosyası oluşturduğunda veya kaydettiğinde dosya, Recommended label = “Unlabeled” olarak bekleyenler listesinde görünür ve ““{file}” is unlabeled. Click to classify.” bildirimi gösterilir. |
| All files in watched folders | Aynısı, ek olarak ilk ve dönemsel taramalarda bulunan tüm etiketsiz dosyalar. İlk çalıştırmada uzun bir liste beklenmelidir. |
| Off | Hiçbir şey |
Dosyanın kendisi asla değiştirilmez. Politikada seçilebilir etiket yoksa hiçbir şey gösterilmez.
14.1.8 Sağ tık “Classify with ADA”
Gezgin, Word, Excel, PowerPoint (makro, şablon ve eski ikili biçimler
dahil) ve PDF dosyaları ile klasörler için Classify with
ADA seçeneğini gösterir. Windows 11’de bu seçenek Show
more options altındadır. Office zorlamalı bir kurulum
gerektirir (/AGENTONLY değil).
Dosya üzerinde. “Classify the file — {filename}” başlıklı aynı etiket diyaloğu açılır. Aynı asgari etiket, seviye düşürme ve gerekçe kuralları geçerlidir.
| Sonuç | Mesaj |
|---|---|
| Başarılı | “The file was classified as”{label}“.” |
| Korumalı PDF | “Label applied: {label} — the file is protected against modification, so the label is held on the server.” (Dosya Server-held labels altında görünür, bölüm 13.6.) |
| Dosya açık | “This file is currently open. Close it and try again to classify.” |
| Boş veya bozuk dosya | “This file is empty or not yet a valid Office document…” |
Etiketlemeden sonra bir maskeleme kuralı eşleşirse ardından maskeleme onayı gelir.
Klasör üzerinde (toplu etiketleme): 1. “Classify the folder — {name}” (etiket seçilir). 2. “Scanning the folder…”. 3. “Label the folder”: bir özet ve Label düğmesi. 4. “Folder labeled”.
Alt klasörler dahildir. Etiketler yalnızca yükseltilir, asla düşürülmez.
14.1.9 Ekran filigranı ve yakalama koruması
Ekran filigranı (Policy → Rules → Screen
Watermark): - Metin: −30° açıyla döşenir; biçimi
user · machine · dd.MM.yyyy HH:mm · TRACECODE şeklindedir.
Her alan isteğe bağlıdır. 6 karakterlik iz kodu kullanıcı, makine ve gün
başına benzersizdir. - Yerleşim: - label
kipinde etiketli bir Office penceresinin görünen kısmını kaplar: Word,
Excel, PowerPoint ve Outlook okuma bölmesi veya ileti penceresi. -
always kipinde tüm monitörleri kaplar. - Tıklamaları engellemez
ve pencere simge durumuna küçültüldüğünde kaybolur. - Opaklık %5–60’tır
(varsayılan %30). - Etiketle tetiklenen filigranlar yalnızca Office
pencerelerini kaplar, PDF görüntüleyicilerini kaplamaz.
Ekran yakalama koruması (korumalı etiketlerin Office pencereleri): - Kullanıcı belgeyi normal görür. - Teams, Zoom veya Meet ekran paylaşımında, ekran görüntülerinde ve ekran kayıtlarında pencere siyah bir kutu olarak görünür. - Uzak Masaüstü oturumlarında varsayılan olarak atlanır. - Kullanıcıya mesaj gösterilmez; olay denetim kaydına yazılır. - PDF görüntüleyicilerine uygulanmaz.
Yazdırma iz kimliği (etkinleştirildiğinde): -
Yazdırılan sayfalarda, varsayılan olarak alt bilgide,
user · machine · dd.MM.yyyy HH:mm · XXXXXX-XXXX biçiminde
küçük bir satır bulunur. - Yalnızca yazdırma kuyruğuna gönderim için
eklenir; belge değiştirilmez. - Outlook’ta Windows yazdırma diyaloğunu
Ada kendisi açar. İz eklenemezse Cancel /
Continue seçenekleriyle şunu sorar: “The print trace ID
could not be added to this email’s printout ({reason}). Print it to the
default printer without the trace ID?”
14.1.10 Dosya izleme kapsamı (Windows)
Ajan, oturum açmış her kullanıcının profil klasörünün tamamını izler. Bu, etkin ve bağlantısı kesilmiş oturumları kapsar, ancak oturum 0’ı kapsamaz. Kapsam 30 saniyede bir yeniden değerlendirilir: oturum açılması bir profil ekler, oturum kapatılması profili çıkarır ve bekleyen satırlarını temizler.
| Hariç tutulan | Ayrıntı |
|---|---|
| Klasörler | Adı AppData, node_modules,
.git, $Recycle.Bin,
System Volume Information, .Trash olan
herhangi bir yol bölümü |
| Dosyalar | ~$ veya . ile başlayan adlar. Max
scanned file size değerinden büyük dosyalar (varsayılan 30 MB,
Agent Rules → File scanning); sağ tık sınıflandırmanın boyut sınırı
yoktur. |
| Sürücüler | Ağ sürücüleri ve çıkarılabilir ortamlar izlenmez. UNC yoluna yönlendirilmiş bir Belgeler klasörü kapsam dışındadır. OneDrive, klasörü profil içindeyse kapsanır. |
İzlenen uzantılar:
.docx .xlsx .pptx .pdf .doc .dot .xls .xlt .ppt .pot .ppsMakro etkin ve şablon OOXML biçimleri (.docm,
.xlsm, .potx, …) otomatik taranmaz, ancak sağ
tık sınıflandırma bunları destekler. Detect Office/PDF files by
content (General Enforcement, varsayılan kapalı) açıkken başka
uzantılı dosyalar da içeriklerinden tanınır.
Dosya izleme, -WithAgent ile yapılmış bir kurulum
gerektirir (EXE kurulum programında her zaman açıktır). Politikada
filewatch modülü, PDF’ler için ayrıca pdf modülü açık
olmalıdır.